SỐ LƯỢT TRUY CẬP

2
4
7
3
0
3
9
Tin hoạt động của Sở Thứ Hai, 21/02/2011, 14:50

Mô hình phát triển nghề: Nghề làm muối tại Bạc Liêu

Ý tưởng về phát triển bền vững sớm hình thành trong xã hội loài người. Nhưng phải đến thập niên đầu của thế kỷ XX ý tưởng này mới được phát triển, chuyển hoá thành hành động và cao hơn là phong trào của xã hội.

Ở Việt Nam, quan điểm phát triển bền vững đã được khẳng định trong các văn kiện của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX của Đảng công sản Việt Nam và trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2001 – 2010 đó là “Phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững, tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường” và “phát triển kinh tế - xã hội gắn chặt với bảo vệ và cải thiện môi trường, bảo đảm sự hài hòa giữa môi trường nhân tạo với môi trường thiên nhiên, giữ gìn đa dạng sinh học”. Để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, nhiều chỉ thị, nghị quyết của Đảng, nhiều văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước đã được ban hành và triển khai thực hiện; nhiều chương trình, đề tài nghiên cứu về lĩnh vực này đã được tiến hành và thu được kết quả bước đầu; nhiều nội dung cơ bản về phát triển bền vững đã đi vào cuộc sống và dần dần trở thành xu thế tất yếu trong sự phát triển của đất nước.

Bạc Liêu đã và đang tiến hành xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội dựa trên những lợi thế, tiềm năng sẵn có, là một tỉnh có trên 80% dân số sống bằng sản xuất nông nghiệp, kinh tế xã hội còn kém phát triển, với tiềm lực về khoa học, công nghệ còn hạn chế, vốn sản xuất thiếu, lao động phổ thông dư thừa, thiếu lao động có tay nghề cao nên chưa có khả năng để phát triển ngay nền sản xuất công nghiệp, vì vậy cần phải chú trọng phát triển tiểu thủ công nghiệp, coi đó là 1 bước đệm, song song với việc tích lũy tạo tiềm lực để tiến dần lên nền sản xuất công nghiệp.

Mục tiêu và cũng là động lực phát triển nông thôn bền vững là nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân, xét trên khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường. Xét riêng quá trình phát triển bền vững thì sản phẩm sản xuất ra phải đảm bảo 4 yêu cầu: chất lượng, giá cả, quy mô sản phẩm, và thời gian cung ứng sản phẩm.

Xác định như vậy nên Bạc Liêu đã và đang xây dựng mô hình phát triển kinh tế làng nghề, nhằm nâng cao đời sống vật chất tinh thần của nhân dân theo hướng phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp nông thôn góp phần thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá nông thôn Bạc Liêu.

Xin giới thiệu thiệu với bạn đọc một nghề mang tính đặc trưng và truyền thống của Bạc Liêu đó là nghề làm muối và cũng đã được UBND Tỉnh Bạc Liêu quyết định công nhận Làng nghề sản xuất muối trong năm 2010.

 

Bạc Liêu vốn nổi tiếng là 1 tỉnh có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất muối và có lịch sử nghề làm muối từ rất lâu đời. Ngày xưa người ta gọi muối Bạc Liêu là muối Ba Thắc (Ba Thắc là từ cổ chỉ vùng đất Nam sông Hậu). Sau này người ta còn gọi muối Bạc Liêu là muối Long Điền (vì ở Long Điền có diện tích sản xuất muối nhiều nhất và nổi tiếng nhất Bạc Liêu). Trước đây nghề làm muối Bạc Liêu rất phát triển, sản phẩm muối Bạc Liêu cung cấp cả lục tỉnh Nam kỳ và 3 nước Đông Dương.

Nghề muối tuy là nghề “nước giã nên hồ” nhưng cũng lắm bấp bênh, muốn có sản phẩm phải “đổ mồ hôi sôi nước mắt” với cả một quy trình sản xuất công phu. Muối được sản xuất theo phương pháp truyền thống là phơi nước dạng tĩnh, phương pháp này có 4 công đoạn chính đó là công đoạn cung cấp nước biển, bay hơi chế chạt, kết tinh thạch cao và cuối cùng là kết tinh muối ăn. Như vậy sau khi thu hoạch, diêm dân có được nhiều loại sản phẩm muối như muối thô hạt từ 1 – 15mm có màu trắng, ánh xám, ánh vàng, ánh hồng, hay muối đen. Muối trắng có nhiều loại; loại thượng hạng, loại I, II đều đạt tiêu chuẩn Viêt Nam và tiêu chuẩn xuất khẩu. Muối đen và thạch cao, nước ót của muối Bạc Liêu cũng có giá trị kinh tế cao.

Các dụng cụ phục vụ cho nghề muối truyền thống ở Bạc Liêu như cuốc, mai, bàn dẹt đập bờ, xẻng xúc muối, trang gom muối, trục lăn đất, rỗ xúc muối, xe cút kít chở muối, cầu đẩy xe muối, …. Trong quá trình sản xuất, để tăng năng xuất lao động, giảm chi phí đầu tư, diêm dân Bạc Liêu không ngừng cải tiến kỹ thuật, nâng cấp các dụng cụ, đưa cơ giới, máy móc từng bước thay thế sức lao động con người.

Vào năm 1985 diện tích đất làm muối của tỉnh lên đến 9.067 ha, nhờ biết áp dụng những thành tựu của khoa học kỹ thuật nâng cấp các quy trình công nghệ nên nghề làm muối ở Bạc Liêu đạt kết quả rất khả quan, sản lượng muối lên đến 90.000 – 100.000 tấn/năm. Tỉnh Bạc Liêu đã đạt được Huy chương bạc toàn quốc về sản xuất muối công nghiệp và Huân chương đồng về sản phẩm thạch cao. Vào thời điểm này, đời sống của diêm dân được cải thiện đáng kể, nhiều nhà ngói, nhà tường được xây dựng san sát trong khu dân cư xóm muối.

Những năm gần đây do thiếu đầu tư nên chất lượng muối của Bạc Liêu giảm đồng thời giá muối luôn biến động. Khi muối được mùa thì mất giá, điệp khúc này liên tiếp lặp đi lặp lại đã làm cho đời sống của diêm dân vốn vất vả lại càng khốn đốn hơn. Theo Công ty cổ phần muối Bạc Liêu thì muối Bạc Liêu chủ yếu là muối ăn, gần đây muối hơi đen và chất lượng kém nên khó tiêu thụ. Năm 2006 Công ty thu mua 20.000 tấn và phải chịu tồn trong dân khoảng 80.000 tấn (tuy nhiên những năm về sau thì đã khả quan hơn). Nhiều diêm dân bao đời làm nghề muối nhưng liên tiếp gặp nghịch cảnh này đành phải bán ruộng, bỏ nghề hoặc chuyển sang nghề khác. Nếu năm 2000 cả tỉnh có 4.035 ha muối, đến năm 2006 chỉ còn lại 1.000 ha và số dân tham gia nghề muối khoảng 2.000 hộ. Nếu tình trạng bất lợi này kéo dài thì nghề muối Bạc Liêu sẽ bị phân hoá sâu sắc, không khéo trong tương lai nghề truyền thống này của Tỉnh có khả năng không còn tồn tại nữa. Do đó việc giữ gìn, phát huy nghề làm muối tỉnh Bạc Liêu cả về hai giá trị: kinh tế và văn hoá đang trở thành yêu cầu hết sức bức xúc.

Để khắc phục tình trạng này các Sở, ban ngành Tỉnh đã quan tâm và thực hiện; Xây dựng nhiều dự án để phát triển nghề muối Bạc Liêu thích ứng với nền kinh tế thị trường như đổi mới quy trình công nghệ, cải tạo hệ thống kênh mương; Xây dựng chỉ dẫn địa lý muối Bạc Liêu với diện tích là 2.800 ha; Xây dựng kịch bản văn học về lịch sử hình thành, phát triển và giải pháp bảo tồn một số nghề truyền thống tiêu biểu trong đó có muối Bạc Liêu; Công nhận Làng nghề sản xuất muối; Tổ chức cho Ban đại diện làng nghề tham quan học tập kinh nghiệm các tỉnh Miền Bắc, giới thiệu quảng bá, tìm đầu ra cho sản phẩm và dự kiến ban hành một số chính sách phát triển ngành nghề nông thôn.

Bản thân các diêm dân cũng khai thác những kinh nghiệm sản xuất truyền thống đồng thời mạnh dạn cải tiến công nghệ, nhanh chóng chuyển đổi mô hình sản xuất, sáng tạo một số mô hình mới.

Tất cả đều mong muốn tìm hướng ra cho nghề muối, một nghề truyền thống lâu đời của Bạc Liêu vốn đã gắn bó với người dân biển Bạc Liêu từ thời khai hoang, mở đất đến nay đồng thời xem đây là di sản văn hoá của dân tộc mà thế hệ cha ông đã cất công truyền lại cho mai sau mà chúng ta cần phải có trách nhiệm giữ gìn, phát huy lợi ích của chúng để phục vụ cho yêu cầu phát triển của đất nước nói chung và phát triển sản phẩm đặc trưng của Bạc Liêu nói riêng.

 


Số lượt người xem: 3987 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày