Chào mừng các bạn đến với Cổng thông tin điện tử Sở Công thương Bạc Liêu
 

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

2
5
7
5
3
3
7
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM Thứ Sáu, 04/04/2014, 15:15

Ngôi nhà sàn của Bác

Là một người làm nghề kiến trúc lâu năm, tôi đã có dịp thiết kế nhiều công trình ở cả trong Nam ngoài Bắc, nhưng chỉ có một công trình quy mô nhỏ nhất song đã để lại cho tôi nhiều suy nghĩ sâu sắc nhất về nghề nghiệp và về cách sống, đó là ngôi nhà sàn của Bác Hồ trong vườn Phủ Chủ Tịch hiện giờ.

Là một người làm nghề kiến trúc lâu năm, tôi đã có dịp thiết kế nhiều công trình ở cả trong Nam ngoài Bắc, nhưng chỉ có một công trình quy mô nhỏ nhất song đã để lại cho tôi nhiều suy nghĩ sâu sắc nhất về nghề nghiệp và về cách sống, đó là ngôi nhà sàn của Bác Hồ trong vườn Phủ Chủ Tịch hiện giờ.
Năm 1958, một ngày đầu mùa hạ, trong khi tôi đang phục trách sửa ngôi nhà chính của Phủ Chủ tịch  thì được giao thêm nhiệm vụ làm một ngôi nhà để Bác ở. Tôi mừng quá. Mừng vì sẽ được gặp Bác và được làm một việc trực tiếp phục vụ việc ăn ở của Bác. Suốt mười ba năm công tác cách mạng, tôi vẫn ao ước một dịp may gặp Bác, nay không ngờ dịp may ấy lại đến với tôi đột ngột như thế này. Song nghĩ đến công việc được giao tôi lại bồi hồi lo lắng. Tôi lo lắng làm sao xây dựng ngôi nhà nhỏ đúng được ý Bác, hợp với tình hình, phong cách sinh hoạt giản dị của Bác. Để giải quyết điều lo lắng đó, trước khi gặp Bác, tôi tìm hiểu nếp sinh hoạt hàng ngày của Bác qua các anh được ở gần Bác. Và tôi đề nghị đuợc thăm chỗ ở cũ của Bác. Đây là ngôi nhà một tầng của người thợ điện phục vụ trong phủ toàn  quyền Pháp ngày trước. Ngôi nhà này nhỏ và cũ, lại ở gần một cái hồ, tường đã lún và đôi chỗ rạn nứt. Tôi được các anh có dịp sống gần Bác kể cho nghe, hồi hòa bình mới lập lại, Trung ương Đảng và Chính Phủ về Hà Nội, hôm cơ quan văn phòng Phủ Chủ tịch dọn vào chỗ ở hiện giờ, Bác đã bỏ qua những căn phòng sang trọng trong tòa nhà lớn để chọn một ngôi nhà nhỏ và cũ này làm chổ ở và nơi làm việc của mình. Phòng ngủ của Bác không rộng. Cái giường một giải tấm chiếu đậu trắng, hệt như những chiếc giường  thường dùng trong các khu tập thể cán bộ. Một cái tủ đứng hơi cũ có đánh véc-ni bóng, nhưng trông cũng không hơn hơn gì loại tủ cuả những gia đình bình thường. Chỗ tấm rửa của Bác là một cái phòng chật hẹp và cũng trang trí giản dị, chậu tắm và chậu rửa mặt bằng sứ, trông sạch bóng nhưng đã có những vết rạn nhỏ. Đến lúc chợt thấy một cái bàn chải đánh răng hơi cũ, do trong nước sản xuất thì tôi không sao kiềm nổi xúc động nữa và hỏi:
- Sao các anh chẳng thay cho Bác cái bàn chải mới? Đồng chí đi hướng dẫn chừng đã thấu hiểu tình cảm của tôi lúc ấy, nên có ý phân trần:
- Chúng tôi đã báo cáo Bác, nhưng Bác bảo: bàn chải còn dùng được, các chú cứ để đấy cho Bác.
Tôi cầm lấy bàn chải trên tay, vừa xúc động, vừa cảm phục .
Trước kia tôi đã được nhiều đồng chí kể cho nghe đức tính cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư của Bác, mỗi lần nghe xong tôi càng thêm kính yêu Bác vô vàn. Song tôi vẫn nghĩ, mua những thứ đắt tiền phục vụ cho riêng Bác thì nhất định Bác không cho mua rồi, nhưng nhân dân ta, nhân dân các nước thế giới đều kính yêu Bác, thế nào chả gửi biếu Bác nhiều thứ quý giá. Trước khi bước vào chỗ Bác ở, tôi vẫn nghĩ chắc trong nhà Bác ở phải có máy điều hòa nhiệt độ, lò sưởi điện, quạt máy, máy thu thanh… và những thứ đó phải là kiểu mới, ít ra là đối với trong nước. Tôi cho rằng đó là điều kiện sinh hoạt tối thiểu của một vị Chủ tịch nước. Nhưng tôi đã nhầm. Các nơi gủi đến biếu Bác nhiều thứ lắm nhưng Bác không dùng mà đều làm phần thưởng để tặng các địa phương, đơn vị có nhiều thành tích. Nếu chú ý tìm cái gì quý trong chỗ ở và chỗ làm việc của Bác thì lúc ấy tôi chỉ thấy một tủ sách đựng những sách của các nước hay bạn bè nước ngoài tặng Bác mà thôi. Và ngay những cuốn sách quý đó Bác cũng giữ lại rất ít. Vì lẽ Bác đọc rất nhiều và rất rộng nhưng khi phát hiện  thấy những vấn đề bổ ích cho công tác của ngành nào Bác điều đánh dấu và gởi nó cho các đồng chí phụ trách ngành ấy tham khảo và vận dụng.
Sau khi xem xét kỹ chỗ ngủ, chỗ làm việc của Bác, tôi nảy ra nhiều suy nghĩ. Cái lớn lao, cao cả của Bác không những toát ra qua sự nghiệp vĩ đại của Người mà còn toát ra qua những cái tưởng như rất bình thường, gần gũi trong sinh hoạt hàng ngày.
Đối với Bác không cần một sự tô vẽ gì hết, vì mọi sự tô vẽ, trau truốt, đều trở nên thừa. Ý nghĩa ấy đã giúp tôi phác ra cái hướng chính của việc thiết kế ngôi nhà ở mới của Bác. Tuy vậy tôi vẫn chưa hết lo.  Ý đồ của tôi là muốn làm một ngôi nhà giản dị nhưng phải bảo đảm thoáng mát về mùa hè và ấm áp vào mùa đông để giữ gì sức khỏe cho Bác. Nhưng tôi vẫn sợ bản thiết kế của tôi bị gạt bỏ, nếu nó tốn kém quá.
Giữa lúc ấy, tôi được Bác gọi đến. Trước đó tôi đã nhiều lần nhìn thấy Bác, nhưng đây là lần đầu tiên trong đời, tôi được ngồi gần và trực tiếp nói chuyện với Người, nên lòng không khỏi hồi hộp. Song sự lúng túng của tôi đi qua rất nhanh trước những lời hỏi han thân mật của Bác. Hôm ấy, Bác mặc bộ quần áo ta, chân đi đôi ruốc mộc, trông  hiền từ, gần gũi hệt như một người cha ngồi bàn việc gia đình với một người con. Bác bảo nhà mới của Bác sẽ làm theo kiểu nhà sàn Bác đã ở trên Việt Bắc. Nhà làm bằng gỗ gì, tầng dưới thế nào, chỗ ăn chỗ làm việc sắp xếp ra sao, Bác đều nói rất cặn kẽ, cụ thể. Khi nói đến cái hành lang, Bác còn bê cả chiếc ghế mây ra giảng giải:
- Hành lang chú làm rộng chừng này để khi Bác ngồi đọc sách, ai cần qua lại đều tiện lợi. Bác vừa nói vừa giơ tay làm ngữ để tôi hình dung cho dễ .
Cuối cùng Bác hỏi:
- Ý kiến Bác thế nào, chú thấy có được không?
Nhờ cách giao nhiệm vụ cụ thể, kỹ lưỡng và rất dân chủ của Bác, tôi hiểu được đầy đủ ý Bác nên rất vững dạ. Bao nỗi băn khoăn của tôi mấy ngày nay về cách thiết kế ngôi nhà đã được Bác cởi gỡ hết. Tôi hoàn toàn tin ở mình và quyết tâm làm cho thật vừa lòng Bác.
Trong thời gian Bác đi công tác vắng, tôi và đơn vị thi công làm gấp mọi việc - Cái nghề xây dựng nhà cửa bao giờ cũng gây ra nhiều tiếng ồn ào và bụi bặm, sợ ảnh hưởng đến chỗ làm việc của Bác nếu Bác ở nhà. Nên tuy không ai nói ra mà chúng tôi đều có chung một ý nghĩ: bằng mọi cách, ngôi nhà phải được cất xong trước ngày Bác đi công tác xa về. Chúng tôi thi đua nhau làm. Một đợt thi đua không cần phát động. Quả nhiên, trước hôm Bác về, mọi việc đều đã đâu vào đấy. Nhìn ngôi nhà sàn hai gian thoáng đãng, tầng dưới bốn phía để trống, tầng trên chia thành hai phòng, một phòng Bác ở, một phòng Bác làm việc, xung quanh là một hành lang rộng có mành che, chúng tôi vừa mừng vừa hồi hộp.  Không biết việc làm của chúng tôi có vừa lòng Bác hay không? Chúng tôi chỉ mong Bác về để trực tiếp nghe ý kiến của Bác. Như đọc được ý nghĩ của chúng tôi, quả nhiên hôm sau về, Bác tổ chức một bữa liên hoan ngay tại gian dưới của ngôi nhà chúng tôi vừa dựng, Không khí buổi liên hoan sao vừa thiêng liêng vừa đầm ấm lạ lùng. Đó là hình ảnh một người cha hiền dịu trong gia đình và đàn con xúm xít chung quanh. Cho đến bây giờ tôi vẫn nhớ như in cảnh tượng đầm ấm đó. Bác giục chúng tôi ăn kẹo, uống nước, nhưng mải nhìn Bác, chúng tôi không đụng đến một thứ gì để trên bàn. Sau khi phát huy hiệu của Bác cho từng anh em chúng tôi, Bác khen:
- Các chú làm như thế là nhanh, tốt, bảo đảm thời gian nhưng còn một khuyết điểm. Các chú có biết khuyết điểm gì không?
Anh em chúng tôi đưa mắt nhìn nhau lo lắng. Tôi giơ tay xin Bác cho nói:
- Thưa Bác, so với ý Bác dặn có tốn kém hơn đôi chút ạ!
Bác cười, chòm râu bạc rung nhè nhẹ:
- Chú nói đúng.
Tôi vội đỡ lời.
- Thưa Bác, làm nhà để Bác ở, chúng cháu ai cũng cố gắng làm tốt, làm đẹp. Trong phần việc của mình, mỗi người thêm thắt một ít nên cộng lại tốn kém chút ít, nhưng chúng cháu muốn Bác ở một cái nhà đẹp hơn, tốt hơn thế này.
Bác hơi chơm chớp mắt rồi chỉ lên nhà:
- Nước ta chưa giàu, dân ta chưa còn khổ, chưa đủ nhà ở, Bác ở thế này là tốt lắm rồi, các chú không phải lo cho Bác.
Tất cả chúng tôi đều im lặng. Riêng tôi lúc đó lòng cứ rưng rưng vì cảm động. Nói về chức vụ, Bác đứng đầu Nhà nước. Nói về sự cống hiến, Bác là người cha già của nền độc lập Việt Nam. Vậy sao về mặt hưởng thụ, Bác chỉ chịu hưởng phần tối thiểu. Lúc nào Bác cũng nghĩ đến nước ta chưa giàu, dân ta còn khổ, nhân dân miền Nam chưa được giải phóng. Tình cảm lớn lao của Bác đối với nước đã cởi gỡ cho người trí thức cũ chúng tôi nhiều vướng mắc về sự nghiệp và tư tưởng.
Tôi đang mải mê suy nghĩ để ghi nhận đầy đủ những bài học lớn về Bác, thì Bác bảo chúng tôi ra chụp ảnh. Cánh anh em trẻ khỏe chân, mạnh tay đều ùa ra trước để tranh một chỗ đứng gần Bác. Còn tôi chậm chạp tụt lại sau. Nhìn thấy tôi lật đật chưa đến kịp. Bác vẫy gọi:
- Còn “ông kiến” nữa, đến đây!
Bác gọi tôi là “ông kiến” (chứ không gọi là kiến trúc sư). Anh em cười ồ cả lên. Nhờ câu gọi thân mật rất vui vẻ của Bác mà tôi chạy sà đến với Bác và được ngồi gần Bác nhất. Tấm ảnh ấy tôi sẽ giữ đến trọn đời vì nghĩ đó là một kỷ niệm sâu sắc nhất trong cuôc đời làm kiến trúc sư của tôi. Nếu không có nghề kiến trúc, chắc gì tôi được vinh dự gặp Bác, mà lại gặp trong trường hợp đặc biệt như thế này.
Một tháng sau, tôi được các anh ở Văn phòng Phủ Chủ tịch cho biết, hàng ngày ngồi làm việc ở phòng ngoài, Bác cứ cầm quạt để khua muỗi, trông thương lắm. Gần chỗ Bác ở, cây cối nhiều; tuy đã quét dọn sạch sẽ, nhưng vào những ngày nắng gắt muỗi, dĩn ở các lùm cây bay ra quấy rầy mọi người. Trong lúc làm nhà tôi không tính đến điều đó, nên nghe thấy vậy tôi ân hận quá. Chúng tôi bàn với nhau mua lưới đồng để căng kín các cửa sổ. Nhưng việc này phải làm vụng Bác. Chờ hôm Bác đi công tác vắng, chúng tôi lẳng lặng đến làm một khẩn cấp. Trong khi làm chúng tôi cứ thấp thỏm, sợ Bác về Bác sẽ không cho làm nữa. May là việc làm của chúng tôi trót lọt. Không biết hôm về, trông thấy lưới đồng, Bác có phê bình các anh trên đấy hay không? Nhưng riêng phần tôi, giá Bác có gọi lên khiển trách, tôi sẵn sàng nhận khuyết điểm trước Bác về sự tốn kém ấy. Chứ để Bác hàng ngày cứ phải cầm quạt để khua muỗi  trong khi làm việc như vậy thật không ai đành tâm được.
Sau này, tôi còn đuợc gặp Bác nhiều lần, có bận tôi được đi công tác xa với Bác. Và mỗi lần gặp Bác tôi lại hiểu thêm nhiều chân lý sáng ngời. Ánh sáng của những chân lý ấy mãi mãi soi rọi bước đường đi lên của mỗi chúng ta. Là một người trong nghề kiến trúc, nên tôi cứ nghĩ rằng Bác là một kiến trúc vĩ đại, bởi vì Bác đã xây dựng nên Đảng ta, Nhà nước ta, sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta.
Trích trong “120 chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”


Số lượt người xem: 668 Bản inQuay lại

TIN MỚI HƠN

TIN ĐÃ ĐƯA

Xem tiếp
Xem theo ngày Xem theo ngày